3. System ochrony zdrowia oraz prawa migrantów i mniejszości do opieki zdrowotnej

Z Polish Wiki

W tym dziale znajdują się informacje dot. systemu opieki zdrowotnej w kraju i w Unii Europejskiej; prawne uregulowania dot. opieki zdrowotnej migrantów i mniejszości (szczególna uwaga powinna być poświęcona migrantom zarobkowym, uchodźcom, osobom starającym się o azyl polityczny, trwałym mniejszościom etnicznym i nieudokumentowanym migrantom) / This chapter includes information pertaining to the health care system in Poland and the EU; regulations regarding the health care of migrants and minorities (special attention should be given to employed migrants, refugees, and people applying for political asylum, permanent ethnic minorities and undocumented migrants)

Spis treści

3.1. Opieka zdrowotna w Polsce / Health care in Poland

Informacje ogólne

Cudzoziemcy mają zapewniony dostęp do polskich publicznych placówek opieki zdrowotnej, jeżeli oni sami (dobrowolnie) lub ich pracodawcy (obowiązkowo) opłacają składki na ubezpieczenie zdrowotne w Polsce (na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz.U z 2004 r., nr 210, poz.2135 z późniejszymi zmianami). W wypadku uchodźców, cudzoziemców ze zgodą na pobyt tolerowany oraz cudzoziemców posiadających pozwolenia na pobyt stały (w przypadku braku pracy), składki na ubezpieczenie zdrowotne mogą być opłacane przez powiatowy urząd pracy lub ośrodek pomocy społecznej. Obywatele państw UE/EOG ubezpieczeni w kraju pochodzenia mogą uzyskiwać świadczenia medyczne w Polsce na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. (opracowane na podstawie: Imigranci w Warszawie: Integracja a dostęp imigrantów do zasobów miejskich w Warszawie - implikacje do dalszych badań. Ośrodek Badań nad Migracjami. Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Ekonomiczny. Warszawa 2007.. Szczegółowe informacje o regulacjach prawnych dostępu imigrantów do polskiej służby zdrowia znaleźć można w wymienionych poniżej przewodnikach i informatorach po polskim systemie opieki zdrowotnej oraz w podrozdziale: Cztery formy ochrony cudzoziemców na terenie RP i związane z nimi prawo do ochrony zdrowia.

Przewodniki i Informatory po polskim systemie opieki zdrowotnej, przeznaczone dla cudzoziemców lub osób i instytucji, które zajmują się na co dzień pracą z migrantami

Dostęp do opieki zdrowotnej podczas tymczasowego pobytu w Polsce - informacja dla cudzoziemców, dotycząca dostępu do opieki zdrowotnej, podczas tymczasowego pobytu w Polsce, zamieszczona na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia

Informator dla uchodźców o wybranych przepisach prawnych w Polsce. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa 2005. „Informator dla uchodźców o wybranych przepisach prawnych w Polsce” został przygotowany w ramach projektu Unii Europejskiej PHARE – PL2002/IB/JH-02 Twinning for Asylum Administration. Zawiera informacje o polskich przepisach prawnych regulujących sytuację osób posiadających status uchodźcy w Polsce. We wspomnianej publikacji umieszczone są także podstawowe informacje o Polsce, społeczeństwie polskim, kulturze oraz adresy instytucji i organizacji działających na rzecz cudzoziemców w Polsce. „Informator dla uchodźców o wybranych przepisach prawnych w Polsce” został przetłumaczony na język rosyjski i angielski. Podzielony jest on następujące działy tematyczne:

  • Integracja uchodźców
  • Pomoc społeczna
  • Co to jest numer PESEL i jak go otrzymać?
  • Jak uzyskać prawo jazdy?
  • Szukamy mieszkania
  • Edukacja
  • Praca
  • Podatki
  • Zdrowie
  • Podróżowanie i przebywanie poza terytorium Polski
  • Powrót do kraju pochodzenia
  • Podstawowe informacje o Polsce

Informator Status Uchodźcy i Zgoda na Pobyt Tolerowany, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2005, opracowany w ramach projektu "Prawnicy bez Granic", realizowanego wspólnie z Polskim Stowarzyszeniem Edukacji Prawnej, finansowanego przez Instytut Praw Publicznych i Polsko-Amerykańską Fundację Wolności. Zawiera on informację o prawach, jakie daje w Polsce status uchodźcy i zgoda na pobyt tolerowany.

Opieka zdrowotna - na stronie przeznaczonego dla cudzoziemców portalu migrant.info.pl, współfinansowanego przez Komisję Europejską [1] znaleźć można bardzo dobrze opracowany przewodnik po systemie opieki zdrowotnej w Polsce. Przewodnik ten podzielony został na następujące działy: Świadczenia opieki zdrowotnej, Karta ubezpieczonego, Ubezpieczenie zdrowotne, Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, Specjalne grupy cudzoziemców, Prywatny system opieki zdrowotnej.

Opieka zdrowotna i ubezpieczenia - informacja o warunkach, jakie spełnić musi cudzoziemiec, aby mógł w Polsce korzystać z bezpłatnej opieki medycznej na takich zasadach, jak obywatele polscy, dostępna na stronie Departamentu Migracji MPiPS

Pobyt tolerowany i co dalej ? - broszura informacyjna dla cudzoziemców ze zgodą na pobyt tolerowany, opracowana w ramach projektu: Facylitacja integracji na rynku pracy osób ze zgodą na pobyt tolerowany w Polsce - projekt pilotażowy, prowadzonego przez Międzynarodową Organizację ds.Migracji(IOM). Cudzoziemcy znajdą w niej wszelkie niezbędne informacje potrzebne do samodzielnego funkcjonowania w Polsce po opuszczeniu ośrodka dla cudzoziemców, między innymi dotyczące dostępu do opieki zdrowotnej w Polsce.

Prawne aspekty dostępności do świadczeń dla migrantów i mniejszości - prezentacja mgr Marcina Mikosa (Polskie Towarzystwo Prawa Medycznego), wygłoszona podczas konferencji projektu Mighealthnet: "Zdrowie migrantów i mniejszości w Polsce: badania, informacje, praktyka", która odbyła się w Krakowie, dnia 15 grudnia 2008 r.

Rozdział "Ochrona Zdrowia" w: Prawne uwarunkowania integracji uchodźców w Polsce. Komentarz dla Praktyków pod redakcją Witolda Klausa. Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, Warszawa 2007. Publikacja jest rodzajem podręcznika dla osób, które na co dzień zajmują sie pracą z cudzoziemcami, zwłaszcza zaś dla pracowników instytucji samorządowych oraz organizacji pozarządowych, prowadzących pracę socjalną, lub świadczących pomoc prawną. Publikacja podzielona została na 10 rozdziałów (Pomoc integracyjna dla uchodźców; Praca, bezrobocie i działalność gospodarcza; Prawo do edukacji; Miszkalnictwo; Prawo do pomocy społecznej; Dokumenty; Wybrane problemy prawa rodzinnego; Ochrona zdrowia i orzekanie niepełnosprawności; Naturalizacja cudzoziemców w Polsce; Podróżowanie za granicę) każdy z nich jest zbiorem aktów prawnych opatrzonych krótkim komentarzem, opracowanym przez prawników i pracowników Stowarzyszenia Interwencji Prawnej. W publikacji omówiono zagadnienia, odnoszące się do integracji uchodźców lub osób z pobytem tolerowanym, nie wyodrębniono natomiast informacji, odnoszących się do innych kategorii cudzoziemców, w szczególności obywateli Unii Europejskiej, czy innych migrantów (np. rezydentów długoterminowych Wspólnot Europejskich). Rozdział dotyczący ochrony zdrowia uchodźców, podzielony został na 8 rozdziałów:

  • Osoby uprawione do korzystania z bezpłatnego ubezpieczenia
  • Osoby, które posiadają ubezpieczenie zdrowotne, tj. mogą leczyć się bezpłatnie
  • Dokument ubezpieczenia
  • Wybór lekarza i innych świadczeniodawców
  • Uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej
  • Świadczenia dentystyczne
  • Obowiązek leczenia
  • Orzekanie o niepełnosprawności

Procedury pomocy. Urząd ds. Cudzoziemców - na stronie Urzędu ds. Cudzoziemców znaleźć można szczegółowe informacje o procedurach przyznawania pomocy socjalnej osobom starającym się o status uchodźcy, w tym także o dostępie do bezpłatnej opieki medycznej.

Refugee.pl, nr 5/2007 - Zdrowie - numer specjalny gazety internetowej, przeznaczonej dla uchodźców, tym razem poświęcony sprawom zdrowia. Jego celem jest ułatwienie uchodźcom orientacji w polskim systemie ochrony zdrowia. W numerze znaleźć można między innymi:

  • przewodnik po polskim systemie opieki zdrowotnej, opracowany przez Monikę Kamińską
  • opinie cudzoziemców o polskim systemie opieki zdrowotnej
  • poradnik: opieka zdrowotna w Polsce i jak przygotować się do wizyty u lekarza
  • informacja o zdrowiu kobiet, opiece stomatologicznej w Polsce, szczepieniach, gruźlicy, AIDS i problemach psychicznych.

Gazeta dostępna jest w trzech wersjach językowych: polskiej, angielskiej i rosyjskiej.

Monika Budka, Świadczenia z pomocy społecznej dla cudzoziemców w: Rozpocząć nowe życie. Wybrane zagadnienia z zakresu problematyki uchodźczej. Pod redakcją Marzeny Piłat. Lublin 2007. W rozdziale tym zebrane zostały wiadomości z zakresu pomocy społecznej, niezbędne wszystkim cudzoziemcom osiedlającym się w Polsce. Autorka omawia tu w sposób szczegółowy dwa rodzaje świadczeń społecznych, o które mogą ubiegać się przebywający na terenie Polski cudzoziemcy, w zależności od uzyskanego statusu: Pomoc mającą na celu wsparcie procesu integracji (jej adresatami są osoby, które uzyskały status uchodźcy) oraz pomoc na zasadach ogólnych (pomoc ta skierowana jest do wszystkich cudzoziemców uprawnionych do świadczeń pomocy społecznej, w tym do osób posiadających zgodę na tzw. pobyt tolerowany).

Ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenia zdrowotne Polaków zatrudnionych za granicą oraz cudzoziemców zatrudnionych w Polsce. Poradnik. Zakład Ubezpieczeń Społecznych 2006 Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Cztery formy ochrony cudzoziemców na terenie RP i związane z nimi prawo do ochrony zdrowia (Four ways of safeguarding foreigners in Poland and the related laws pertaining to health care)

Zgodnie z Ustawą z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz.U 2006.Nr 234, poz.1695, Dz.U 2007, nr 120, poz.818, Dz.U 2008, nr 70, poz.416) o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terenie Rzeczpospolitej Polskiej cudzoziemcom przysługują cztery formy ochrony:

  • status uchodźcy
  • azyl
  • zgoda na pobyt tolerowany
  • ochrona czasowa

W dniu 29 maja 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Ustawa ta wprowadziła nowy rodzaj ochrony cudzoziemców:

  • ochronę uzupełniającą

Przyjęto również koncepcję, że status uchodźcy jest podstawową formą ochrony, stąd każdy wniosek o udzielenie ochrony Urząd ds. Cudzoziemców traktuje jako wniosek o udzielenie statusu uchodźcy.

Status uchodźcy – przysługujące uprawnienia: (The status of refugees and their rights)
Status uchodźcy jest nadawany cudzoziemcowi, który spełnia warunki uznania za uchodźcę określone w Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy, sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 roku oraz protokole sporządzonym w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 r. Status uchodźcy jest nadawany także osobom objętym wnioskiem (małżonkom, małoletnim, dzieciom).Przy obecnym stanie prawnym, w przypadku wydania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy w decyzji tej orzeka się ponadto o udzieleniu uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Cudzoziemcowi, który posiada status uchodźcy przysługuje prawo do:

  • pomocy społecznej i opieki medycznej
  • do oświaty w szkołach podstawowych, ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych
  • w zakresie podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej do korzystania z takich samych praw, jak obywatele polscy, może wykonywać pracę nie ubiegając się uprzednio o stosowne zezwolenie wojewody oraz do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych
  • cudzoziemcowi, który posiada status uchodźcy udziela się pomocy w celu wspierania procesu jego integracji ze społeczeństwem, w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przysługują mu uprawnienia cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o ile przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP lub inne ustawy nie stanowią inaczej
  • cudzoziemcowi, któremu nadaje się status uchodźcy, wydaje się dokument podróży (ważny na okres dwóch lat od dnia wydania) przewidziany w Konwencji Genewskiej i kartę pobytu ważną przez okres trzech lat od dnia wydania.

Prawo uchodźców do opieki medycznej reguluje ustawa o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W praktyce cudzoziemcy ubiegający się o status uchodźcy mogą korzystać z punktów medycznych, które funkcjonują w ośrodkach dla cudzoziemców, ubiegających się o status uchodźcy oraz korzystać z badań i konsultacji lekarskich w wyznaczonych szpitalach i placówkach ochrony zdrowia. Koszty opieki medycznej dla cudzoziemców ubiegających się o status uchodźcy pokrywa Urząd do spraw Cudzoziemców. Opiekę nad tą grupą cudzoziemców sprawuje szpital MSWiA na podstawie umowy z Urzędem.

Ochrona uzupełniająca:
Ochrona uzupełniająca została wprowadzona do ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, nowelizacją z dnia 18 marca 2008 r. i jest stosowana od dnia wejścia w życie noweli, tj, od dnia 29 maja 2008 r. Jest ona udzielana osobom, którym odmówiono nadania statusu uchodźcy, lecz którzy w przypadku powrotu do kraju są narażeni na ryzyko doznania poważnej krzywdy (wyrok śmierci, tortury, zagrożenie dla życia i zdrowia, przemoc) W sferze socjalno-bytowej (edukacja, zatrudnienie, ochrona przed bezrobociem, opieka medyczna, pomoc społeczna) uprawnienia cudzoziemców posiadających ochronę uzupełniającą są analogiczne do tych, które przysługują uznanym uchodźcom. Cudzoziemcowi, który korzysta z ochrony uzupełniającej, przysługuje prawo do:

  • pomocy społecznej i opieki medycznej
  • oświaty w szkołach podstawowych, ponadpodstawowych i ponadgimnazjalych
  • w zakresie podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej do korzystania z takich samych praw, jak obywatele polscy, może wykonywać pracę nie ubiegając się uprzednio o stosowne zezwolenie wojewody oraz do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych
  • cudzoziemcowi, który korzysta z pomocy uzupełniającej udziela się pomocy w celu wspierania procesu jego integracji ze społeczeństwem, w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przysługują mu uprawnienia cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony
  • cudzoziemcowi, który korzysta z pomocy uzupełniającej, wydaje się kartę pobytu ważną przez okres 2 lat od dnia wydania.

Pobyt tolerowany:
Zgoda na pobyt tolerowany została wprowadzona do ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i jest stosowana od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od pierwszego września 2003 r. W związku z nowelizacją ustawy w dniu 18 marca 2008 r. udzielenie zgody na pobyt tolerowany może nastąpić, gdy możliwość wydalenia istnieje jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Przesłanki do udzielenie zgody na pobyt tolerowany uległy rozszerzeniu o poszanowanie prawa do życia rodzinnego i prawa dziecka. (w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościach, sporządzonej w Rzymie, dnia 4 listopada 1950 r. i Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada dnia 20 listopada 1989 roku).
Cudzoziemcowi, któremu udzielono zgody na pobyt tolerowany przysługują uprawnienia cudzoziemca, który uzyskał zgodę na pobyt oznaczony. Otrzymuje on również kartę pobytu, która jest ważna przez rok.
Jeśli chodzi o prawo do opieki medycznej, cudzoziemcy, którym udzielono zgodę na pobyt tolerowany, muszą opłacić ubezpieczenie zdrowotne. To ubezpieczenie daje legalne zatrudnienie w Polsce. Możliwość bezpłatnego ubezpieczenia mają też cudzoziemcy zarejestrowani jako bezrobotni w polskim Urzędzie Pracy (po złożeniu odpowiedniego wniosku). Osoby objęte pobytem tolerowanym nie stanowią grupy docelowej Europejskiego Funduszu Uchodźczego na lata 2008-2013.

Ochrona czasowa:
Ochrona czasowa może być udzielana cudzoziemcom, którzy opuścili swój kraj lub określony obszar gospodarczy z powody wojny, wojny domowej, konfliktów etnicznych lub rażących narażeń praw człowieka, niezależnie od tego, czy przybycie to miało charakter spontaniczny czy też było wynikiem pomocy udzielonej przez społeczność międzynarodową . Ochrona ta jest udzielana zgodnie z ustaleniami Rady Unii Europejskiej (wydanej zgodnie z dyrektywą Rady Nr 2001/55 z 20 lipca 2001 roku w sprawie minimalnych standardów udzielania ochrony czasowej na wypadek masowego napływu wysiedleńców). Cudzoziemcy, którym udzielono ochrony czasowej otrzymują prawo do: • osiedlenia w Polsce na czas oznaczony oraz uprawnienia w sferze socjalnej, zdrowotnej oraz swobodny dostęp do rynku pracy. Przepisy dotyczące ochrony czasowej nie zostały dotychczas w Polsce zastosowane ze względu na brak decyzji Rady Europejskiej o uruchomienie ochrony czasowej na terenie Państw Członkowskich

Pomoc mająca na celu wspieranie procesu integracji:
Warunkiem złożenia wniosku o pomoc jest uzyskanie statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. Postępowanie jest wszczynane na wniosek cudzoziemca złożony w terminie 60 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o nadaniu statusu. Wniosek ten obejmuje również małoletnie dzieci cudzoziemca i jego małżonka, jeśli uzyskały one status uchodźcy, lub ochronę uzupełniająca. Pomoc ta oferowana jest w formie umowy zawieranej między uchodźcą/ osobą objętą programem integracji a powiatowym centrum pomocy medycznej. Program trwa 12 miesięcy i obejmuje:

  • przyznanie wsparcia finansowego na utrzymanie i pokrycie kosztów nauki języka polskiego
  • opłacenie składki na ubezpieczenie zdrowotne
  • poradnictwo specjalistyczne

Cudzoziemiec powinien zadeklarować chęć zamieszkania na danym obszarze i gotowość do podjęcia realizacji programu integracyjnego oraz złożyć oświadczenie, że nie zwrócił się z podobnym wnioskiem do urzędu na terenie innego województwa.

Pomoc medyczna przysługująca cudzoziemcom w ośrodkach dla uchodźców
Na wniosek cudzoziemca, wobec którego zostało wszczęte postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, a który nie posiada wystarczających środków finansowych, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przyznaje pomoc polegającą na umieszczeniu w ośrodku dla osób ubiegających się o status uchodźcy lub azylu bądź przyznania świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Polski oraz udzieleniu opieki medycznej.
Cudzoziemcowi zakwaterowanemu w Ośrodku pobytowym przysługuje:

  • wyżywienie
  • bilety na przejazd w celu wzięcia udziału w postępowaniu o status uchodźcy, badaniach lekarskich, szczepieniach i w innych uzasadnionych przypadkach
  • zapewnienie pomocy dydaktycznych dla dzieci uczęszczających do szkół publicznych i pokrycie kosztów związanych z nauką
  • stała pomoc pieniężną na zakup środków higieny osobistej oraz pokrycie drobnych wydatków osobistych
  • pomoc medyczna

Opieka medyczna dla cudzoziemców w ośrodkach pobytowych dla osób starających się status uchodźcy koordynowana jest przez Centralny Szpital Kliniczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Cudzoziemcom udzielana jest pomoc w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, konsultacji, badań specjalistycznych, hospitalizacji i ratownictwa medycznego. We wszystkich ośrodkach pobytowych funkcjonują punkty medyczne, gdzie zatrudnieni są lekarze i pielęgniarki. W roku 2008 pomoc medyczna dla cudzoziemców rozszerzona została o pomoc psychologów w placówkach pobytowych Urzędu. Planuje się utworzenie ośrodka dla cudzoziemców, którzy są ofiarami traumatycznych przejść lub co do których istnieje takie podejrzenie.
W uzasadnionych przypadkach chorzy kierowani są do szpitali. Ośrodek pobytowy dla cudzoziemców zapewnia również:

  • finansowanie w niezbędnym zakresie leczenia poza ośrodkami
  • reprezentowanie cudzoziemców w postępowaniach z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych i wypadkowych
  • finansowaniu kosztów pobytu na terytorium RP cudzoziemców, którzy ze względu na stan zdrowia lub konieczność zapewnienia bezpieczeństwa nie mogą być umieszczeni w ośrodkach

Od dnia 21 października 2008 r. w Biurze Organizacji Ośrodków dla Cudzoziemców Ubiegających się o Nadanie Statusu Uchodźcy rozpoczął funkcjonowanie ambulans radiologiczny, który został tam skierowany przez Centralny Szpital Kliniczny MSWiA. Ma on pełnić zadanie filtra epidemiologicznego, w którym wszyscy nowo przybywający cudzoziemcy poddawani będą badaniu klatki piersiowej w celu wyeliminowania ewentualnych ognisk gruźlicy. Planowane jest również zorganizowanie przewoźnego aparatu, którym wykonywane będą przesiewowe badania klatki piersiowej w pozostałych ośrodkach terenowych.

Bibliografia:
Program Wieloletni na Rzecz Uchodźców na lata 2008-2013, Władza Wdrażająca Programy Europejskie
Informator o Biurze Organizacji Ośrodków, źródło: Urząd ds.Cudzoziemców

Dzieci uchodźców, a korzystanie z opieki zdrowotnej (Children of refugees, Health care entitlement)

Dostęp do opieki zdrowotnej - informacje dotyczące możliwości korzystania przez dzieci cudzoziemców z bezpłatnej opieki zdrowotnej, zawarte na stronie portalu: "Uchodźcy do Szkoły!", stworzonego przez Centrum Pomocy Uchodźcom Fundacji Polska Akcja Humanitarna [2]

3.2. Opieka zdrowotna w UE (Health care in the EU)

Kto ma uprawnienia do korzystania ze świadczeń? (Who is entitiled to receive health care?)
Dodatkowe ubezpieczenie prywatne(Additional private health insurance)
Jakie dokumenty potwierdzają ubezpieczenie zdrowotne w NFZ?
Jakie są zasady korzystania z opieki zdrowotnej w związku z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi?
Formularze dla Polaków zamieszkujących poza krajem
Jaki jest okres ważności Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego?
System ochrony zdrowia w poszczególnych krajach
Opieka zdrowotna: jak to jest w UE źródło: Refugee.pl.Gazeta Uchodźców

Osobiste